آیا دوز اول و دوم واکسن کرونا می تواند متفاوت باشد؟

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفته است: نکته بسیار مهم این است که همان واکسنی که در دوز اول تزریق می شود، در دوز دوم هم همان نوع واکسن تزریق شود. حتی اگر واکسن ها از یک نوع نباشند، باید از یک پلتفرم باشند. برای مثال اگر شما در دوز اول آسترازانکا تزریق کرده اید، نباید در دوز دوم واکسن برکت تزریق کنید. زیرا آسترازانکا از DNA است و برکت ویروس ضعیف شده و یا کشته شده است. البته این را هم بدانید که برای مثال اگر فردی در دوز اول واکسن سینوفارم زده است، اگر در دوز دوم واکسن سینوفارم موجود نباشد، می تواند برکت بزند. دلیل این امر هم این است که هر دو واکسن از یک نوع پلتفرم هستند، بدین معنی که هر دو از ویروس ضعیف شده و یا کشته شده ساخته شده اند.

جلیل توکل افشاری در گزارش با ایسنا در مورد ایمنی واکسن ها در مقابل ویروس دلتا گفته است: معمولا 80 تا 95 درصد از واکسن ها پس از دو یا نهایتا سه هفته از تزریق دوز دوم ایمنی ایجاد می کنند. البته درصد ایمنی که در برابر کرونای دلتا ایجاد می کنند، کمی کاهش یافته است.

آیا واکسن های موجود در برابر جهش های مختلف ویروس کرونا ایمنی لازم را دارند یا خیر؟

توکل افشاری در پاسخ به این سوال هم گفته است: جهش هایی که در ویروس ایجاد می شوند، معمولا در قسمت ژنوم ایجاد می شوند و همین موضوع هم باعث تغییر رفتار ویروس می شود. در واقع سویه دلتا هم جهشی از ویروس کرونا است که عفونت زایی و قدرت سرایت آن از نوع قبلی بسیار بیشتر است. توکل افشاری در ادامه صحبت های خود گفته است: ممکن است جهش هایی که در ویروسی ایجاد می شود با نوع قبلی خود حدود 80 درصد شباهت داشته باشد که به اصطلاح به این جهش ها همولوژی می گویند. این موضوع خاطر نشان می کند که پس واکسن های کرونا اینطور نیست که در مقابل سویه های جدید ایمنی نداشته باشند. در واقع این واکسن‌ها این جهش ها را هم پوشش می دهند. به طور کلی در بخش ژنوم ویروس که بخشی از ساختمان ویروس است، تغییراتی ایجاد شده است و ممکن است در این حالت سیستم ایمنی کمی متفاوت تر عمل کند و درصد ایمنی واکسن ها کمی کاهش پیدا می کند اما با طور صد در صدی ایمنی از بین نمی رود و هم چنان وجود دارد.

توجه داشته باشید که تمامی واکسن ها دارای عوارضی شبیه به هم مانند سردرد، درد در محل واکسیناسیون، بدن درد و ... دارند که معمولا در طی 48 یا نهایت 72 ساعت آینده برطرف می شود. در مورد واکسن آسترازانکا هم گزارشات بسیار نادری در مورد عوارض شدیدتری وجود دارد که باید بررسی های بیشتری در مورد آن انجام شود. عوارض شدید و خطرناکی مانند ایجاد لخته خون در مورد واکسن آسترازانکا گزارش شده است که برخی از کشورها هم در همین راستا تزریق این نوع واکسن را متوقف کردند که بعد ها مشخص شد که این نوع گزارشات در کل جهان بسیار نادر است و دلیل نمی شود که این نوع واکسن را زیر سوال ببرند و تزریق آن را منع کنند.

به چه دلیل باید از همان واکسنی تزریق کنیم که در دوز اول تزریق کرده ایم؟

توکلی افشاری خاطرنشان کرده است که: زمانی که سیستم ایمنی بدن با یک عامل بیگانه مانند میکروب، ویروس، آنتی ژن و ... مواجه می شود در دفعه اول در واقع ایمنی خاصی ایجاد نمی شود و این دوز دوم است که ایمنی لازم را فراهم می کند. زیرا با دوز دوم یکسری سلول ها خیلی سریع وارد عمل می شوند و سیستم دفاعی بدن را به مرحله دفاع و محافظت می برند. پس اگر شما دوز اول یک نوع واکسن و دوز دوم هم نوع دیگری بزنید، سیستم ایمنی نمی تواند به خوبی ایمنی لازمه را ایجاد کند زیرا گیج و سردرگم می شود. بنابراین افراد به هیچ عنوان نباید واکسنی متفاوت از دوز اول بزنند. ترجیح این است که همان واکسنی که در دوز اول زده شده است، در دوز دوم هم همان واکسن زده شود. اگر شرایط ایجاب کرد که واکسنی دیگر تزریق شود، حتما باید واکسنی با همان پلتفرم زده شود.

واکسن اسپوتنیک وی و آسترازانکا

 واکسن اسپوتنیک وی هم مانند واکسن آسترازانکا از DNA است. البته توجه داشته باشید که وکتوری که برای ساخت آسترازانکا استفاده می شود با وکتور اسپوتنیک وی متفاوت است. وکتور آسترازانکا مرتبط با شامپانزه است و وکتور اسپوتنیک وی هم مربوط به آنفولانزای انسانی است. اما به طور کلی پلتفرم این دو نوع واکسن یکسان است. به همین دلیل گفته می شود اگر کسی واکسن اسپوتنیک زده است و در دوز دوم این واکسن یافت نمی‌شود، باید منتظر باشد تا همان واکسن موجود شود و یا می تواند واکسن آسترازانکا را به عنوان جایگزین آن تزریق کند.

رهایی از ویروس کرونا

این روزها با شروع و سرعت گرفتن واکسیناسیون می توان امیدوار بود که این ویروس خیلی زودتر می تواند از بین برود و جهان را از وجود این ویروس خطرناک پاک شود. البته باید توجه داشته باشید که کسانی که واکسن می زنند هم باید پروتکل های بهداشتی را هم چنان رعایت کنند. در غیر این صورت باز هم شدت انتشار این ویروس افزایش پیدا می کند. رعایت پروتکل های بهداشتی بیش از هر چیزی به همراه واکسیناسیون اهمیت دارد. در ادامه شما را با این موارد آشنا می کنیم.

• خودداری از حضور در اجتماعات و حفظ فاصله گذاری اجتماعی
• پرهیز از دست دادن و روبوسی
• شستشوی مداوم دست ها
• استفاده از محلول های ضد عفونی کننده
• استفاده از ماسک

سخن پایانی

قطعا سوالات زیادی در مورد ویروس کرونا و واکسن های آن در ذهن شما وجود دارد. تا به امروز تحقیقات بسیار زیادی در مورد ویروس کرونا و واکسن های ساخته شده آن وجود دارد. اما این تحقیقات هر روز ادامه دارد و ممکن است اطلاعات جدید بدست آید.

امیدواریم با مطالعه این مقاله اطلاعات خوب و مفیدی بدست آورده باشید.