واکسن زدن بهتر است یا کرونا گرفتن؟

تفاوت ‌های چشمگیری در سیستم ایمنی بدن ما پس از ابتلا به ویروس کرونا و عفونت حاصل از آن و بعد از تزریق واکسن وجود دارد.

واکسن زدن بهتر است یا کرونا گرفتن؟
واکسن زدن بهتر است یا کرونا گرفتن؟

تفاوت ‌های چشمگیری در سیستم ایمنی بدن ما پس از ابتلا به ویروس کرونا و عفونت حاصل از آن و بعد از تزریق واکسن وجود دارد. سؤال این است که کدام یک بهتر است؟

مدت ‌هاست که در مورد این قضیه تردید وجود دارد. اما ابتلا به ویروس کرونا به‌ ویژه در افراد مسن یا افرادی که از سطح ایمنی کافی برخوردار نیستند می‌ تواند به مرگ منجر شود. امروزه دیگر میزان ایمنی بدن مردم دنیا در برابر بیماری کرونا سطحی نیست به این علت که غالب مردم یا قبلاً به کرونا مبتلا شده‌ اند یا واکسن دریافت کرده‌ اند. در حال حاضر موضوع مورد بحث این است که به دلیل پیامدهایی که در مورد واکسن کودکان وجود دارد آیا این افراد باید واکسینه شوند یا نه و مسئله دیگر این است که آیا در مورد افزایش سطح ایمنی بدن در بزرگسالان از ویروس کرونا استفاده شود یا این که باید از یک دوز واکسن تقویت یا همان بوستر استفاده شود که هر دو بحث‌ های مهمی هستند.

یکی از ایمونولوژیست ­های دانشگاه ادینبورگ، پروفسور النور رایلی می ‌گوید: ما می ‌توانیم برای مدتی طولانی خود را در یک جا پنهان کرده و با خود فکر کنیم که تنها با زدن یک دوز واکسن در هرسال می ‌توانیم از بیماری کرونا در امان باشیم.

پروفسور آدام فیل یکی از مشاورین واکسیناسیون در کشور انگلستان گفته است که: واکسیناسیون بیش از حد مردم، درحالی‌ که سایر نقاط دنیا دسترسی کافی به واکسن کرونا ندارند، نه‌ تنها غیرمنصفانه است بلکه احمقانه هم هست.

آناتومی سیستم ایمنی بدن انسان

باید بیشتر در مورد اجزای سازنده سیستم ایمنی و ویروسی که با آن روبرو هستیم اطلاعات به دست بیاوریم.

اجزای قدرتمند سیستم ایمنی که بدن را از عفونت و بیماری پاک زدایی می‌ کند، سلول‌ های لنفوسیتی T و آنتی ‌بادی‌ ها هستند. آنتی ‌بادی‌ ها به سطح ویروس ‌ها می‌ چسبند و آن ها را برای نابودی نشانه‌ گذاری می ‌کنند. لنفوسیت ‌های T می ‌توانند بفهمند که کدام یک از سلول‌ های بدن ما ویروسی شده و آن را نابود کنند.

جالب است بدانید با تمام مشکلات و معضلاتی که ویروس کرونا ایجاد می‌ کند اما عملکرد آن بسیار ساده است. این ویروس پروتئینی به نام اسپایک دارد که از آن برای ورود به داخل سلول‌ های بدن استفاده می‌ کند. همچنین دارای ۲۸ نوع پروتئین دیگر است که با استفاده از آن ‌ها، سلول ‌های ما را آلوده می ‌کند و سپس به‌ وسیله آن ها نسخه­ های زیاد از خود را می ­سازد. (برای این که متوجه شویم این تعداد پروتئین چقدر کم است باید توجه کرد که حدود ۲۰ هزار پروتئین برای عملکرد درست و اداره سیستم بدن نیاز است.)

در چهار زمینه می ‌توان بین اثر واکسن و عفونت طبیعی ناشی از ویروس کرونا مقایسه انجام داد.

1- گسترش

سیستم ایمنی به چه مقدار از ویروس‌ ها می‌ تواند حمله کند؟

پاسخ ایمنی که بدن بعد از مبتلا شدن به ویروس کرونا ایجاد می‌ کند نسبت به واکسیناسیون قوی ‌تر و سریع ‌تر است. فرقی نمی‌ کند که واکسن مدرنا، فایز یا آسترازنکا دریافت کرده باشید. بدن شما پس از تزریق این واکسن ‌ها تنها می‌ تواند پروتئین اسپایک را شناسایی کند. این پروتئین یکی از بخش‌ های ویروس است که برای ساخت آنتی ‌بادی در بدن به کار می‌ رود و نتیجه این کار کاهش تعداد بستری‌ شدگان در بیمارستان ‌ها است که میزان چشمگیری است. اما اگر در کنار این پروتئین ۲۸ پروتئین دیگر موجود در این ویروس را هم مورد هدف قرار بگیریم سلول‌های Tبیشتر و بهتر عمل خواهند کرد.

به نقل از پروفسور النور رایلی، این بدین معنا است که اگر شما مبتلا به کرونا شوید در برابر گونه ‌های جدید و پیشرفته کرونا عملکرد ایمنی بهتری خواهید داشت زیرا شما علاوه بر پروتئین اسپایک در برابر ۲۸ پروتئینی دیگر نیز ایمنی دارید.



2- قدرت

سیستم ایمنی بدن ما تا چه اندازه توان مقابله با عفونت را دارد؟ یا این ­که تا چه میزان می ­تواند از ابتلا به نوع حاد بیماری جلوگیری کند؟

این قضیه بر ما پوشیده نیست که، افراد پس از مدتی دوباره به کرونا مبتلا می‌ شوند یا حتی بعد از واکسیناسیون نیز کرونا می ‌گیرند. پروفسور فیل از دانشگاه بریستول اظهار کرد: نه ابتلا به کرونا و نه واکسن زدن شما را به طور کامل در برابر ویروس کرونا محافظت نمی ‌کند، اما ایمنی که از هر دو دریافت می‌ کنید شما را به ‌خوبی از بیماری شدید حاصل از کرونا حفظ می‌ کند. سطح آنتی ‌بادی ‌های بدن پس از دریافت واکسن در طی ماه اول از همان میزان پس از مبتلا شدن به کرونا بیشتر است. اما هنوز فرق زیادی بین آنتی‌ بادی‌ های تولیدی در فرد دارای بیماری خفیف با آنتی ‌بادی افراد مبتلا به بیماری شدید وجود دارد. بالاترین میزان ایمنی در بدن افرادی می ‌شود که ابتدا به کرونا مبتلا شده‌ اند و سپس واکسن کرونا را دریافت کرده‌ اند. پژوهش ‌های بیشتری در حال انجام است که مشخص شود که در عکس این قضیه چه اتفاقی خواهد افتاد، یعنی افرادی که ابتدا واکسن دریافت کرده ‌اند سپس مبتلا به کرونا شدند.

3- مدت ‌زمان

میزان حفاظت و پوشش تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟

با گذشت زمان میزان آنتی‌ بادی‌ ها کاهش می‌ یابد هرچند این مسئله برای جلوگیری از ابتلا به نوع شدید بیماری چندان مهم نیست. سیستم ایمنی ساز و کار ویروس ‌ها و واکسن ‌ها را به ‌خاطر می‌ سپارد تا در صورت مواجهه با عفونت و بیماری شدید به‌ سرعت به آن پاسخ بدهد. در بدن ما سلول ‌هایی به نام لنفوسیت ‌های خاطره وجود دارد که در بدن باقی می‌ مانند و همچنین لنفوسیت ‌های بی نیز وجود دارند که در صورت نیاز میزان زیادی آنتی ‌بادی تولید کنند. شواهد حاکی از ماندگاری پاسخ ایمنی بیش از یک سال پس از مبتلا شدن به کرونا است.

پیتر اوپنشاو پروفسور دانشگاه سلطنتی لندن می ‌گوید: از نظر مدت دوام اثر بخشی واکسن‌ ها، ما هنوز در انتظار نتایج و آزمایش ‌ها هستیم.



4- محل اثرگذاری

ایمنی بدن در چه قسمت‌ هایی رخ می‌ دهد؟

مجموعه‌ ای از آنتی ‌بادی‌ ها معروف به ایمونوگلوبین A در بینی و ریه وجود دارد و در مقایسه با آن، آنتی‌بادی ‌های متفاوتی تحت عنوان این مونو گلوبین های J در خون وجود دارد. دسته اول این آنتی بادی ­ها، برای جلوگیری از عفونت ­ها مهم تر هستند. از آن جایی که عفونت طبیعی از راه بینی وارد بدن می شود نه از طریق واکسنی که به بازو تزریق می‌ شود بنابراین این گروه از آنتی ‌بادی ‌ها موردهای مناسبی برای انجام آزمایش برای تولید واکسن ها هستند.

پروفسور پل کلنرمان که در دانشگاه آکسفورد در زمینه سلول‌ های لنفوسیتی T تحقیق می‌ کند می‌ گوید: محل تشکیل عفونت، حتی اگر ویروس یکسان باشد، در میزان بیماری تفاوتی ایجاد می‌ کند؛ بنابراین انتظار می­ رود، اختلاف زیادی بین عفونت طبیعی حاصل از مبتلا شدن به کرونا و عفونت حاصل از دریافت واکسن وجود داشته باشد.



اما در اینجا دو سؤال مهم مطرح می ‌شود:

  1. آیا افراد بزرگسالی که واکسن دریافت کرده‌ اند نیاز به دوز سوم یا بوستر دارند یا این که ابتلا به کرونا کافی است؟

  2. آیا کودکان اصلاً به واکسن نیاز دارند یا این که مواجهه آن ها با ویروس در بدن آن ها میزان ایمنی خوبی ایجاد می ‌کند؟

هر زمان که بدنمان در برابر ویروس قرار می‌ گیرد، نسبت به زمان گذشته، بهتر و قوی ‌تر عمل می ‌کند و این رویه تا سنین کهن ‌سالی ادامه خواهد داشت، اما در آن زمان سیستم ایمنی شروع به ضعیف شدن می ‌کند و عفونت و بیماری‌ ها بار دیگر مشکل‌ ساز می ‌شوند.

پروفسور فیل اظهار کرده است که: این موضوع ثابت نشده است، اما قرار گرفتن در معرض ویروس بسیار ساده‌ تر و ارزان ‌تر از این است که وقتمان را صرف افزایش سیستم ایمنی با واکسن بکنیم‌. با این‌ حال او گفته است که بحث در مورد کودکان قبلاً به نتیجه رسیده و با توجه ‌به این که حدود ۴۰ الی ۵۰ درصد کودکان به کرونا مبتلا شده ‌اند و در اکثر آن ها علائم بیماری شدید دیده نشده است.

اما نظریه‌ ها و استدلال‌ های مخالفی هم درمورد این قضیه وجود دارد. پروفسور رایلی به طولانی بودن مدت ‌زمان ابتلا به کرونا در کودکان اشاره کرده و پروفسور اوپنشاو در مورد اضطراب و استرس‌ های طولانی ناشی از بیماری کرونا که می ‌تواند در بسیاری از اندام‌ های بدن تأثیر بگذارد، اشاره کرده است. همچنین پروفسور رایلی به اثرات استفاده از واکسن ‌ها برای برطرف ‌کردن کرونا و به دنبال آن استفاده از عفونت ‌های طبیعی برای افزایش میزان پاسخ ایمنی اشاره کرد. او گفت: ما واقعاً باید به این مسئله توجه کنیم که آیا تنها قصد ترساندن مردم را داریم یا این که می‌ خواهیم به آن ­ها در ادامه زندگی اعتماد به‌ نفس بدهیم.

منبع:

https://www.bbc.com/persian/world-58290800