کووید -19 یا بیماری کرونا یک بیماری عفونی ناشی از ویروس کرونا است که سندرم حاد تنفسی کرونا ویروس نامیده می شود. بیماری کووید-19 اولین بار در اواخر دسامبر سال 2019 در ووهان چین مشاهده شد. با توجه به سرعت بالای سرایت این بیماری در 11 مارس 2020 سازمان بهداشت جهانی(WHO) این بیماری را رسما یک بیماری همه گیر معرفی کرد.

بیماری کووید 19 چگونه سرایت می کند؟

عفونت ناشی از این بیماری عمدتاً از طریق تماس با قطرات و ترشحات دستگاه تنفسی فوقانی افراد آلوده منتقل می شود. عفونت معمولاً در طی 14 روز پس از مواجهه و در بیشتر موارد در طی 4 تا 5 روز رخ می دهد. این بیماری گرچه ممکن است در هر سنی رخ دهد، اما بیشتر در بزرگسالان، میانسالان و افراد مسن دیده می شود.

روشهای تشخیص بیماری کووید-19

• تست های مولکولی (RT-PCR)

• تست های آنتی بادی (سرولوژیکی)

• تست ریه (اسکن ریه)

در این مقاله قصد داریم تا به تشخیص بیماری کرونا از روی عکس ریه بپردازیم. دانستن و تشخیص هرچه سریع تر بیماری کووید -19 هم برای درمان به موقع بیمار و هم برای جلوگیری از گسترش و سرایت زیاد این بیماری می تواند بسیار مهم و مفید باشد.

در حال حاضر، تشخیص بیماری کووید-19 بیشتر با تست( RT-PCR) که با نمونه هایی از بینی و گلو انجام می گیرد و به تجهیزات ویژه ای نیاز دارد و نتیجه آن حداقل 24 ساعت زمان می برد انجام می گیرد. البته بنابر اطلاعیه های سازمان بهداشت جهانی (WHO) این آزمایش کاملا دقیق نیست و گاهی اوقات برای تشخیص دقیق تر به آزمایش دوم و در نهایت عکسبرداری از ریه می انجامد.

از آن جایی که بیماری کرونا یک بیماری تنفسی است و بنابر مطالعات بیشترین آسیب را به ریه وارد می کند، بخش‌های رادیولوژی نقش مهمی در تشخیص زودهنگام، مدیریت مناسب و پیگیری بیماران مبتلا به کروناویروس دارند. رادیوگرافی و سی تی اسکن قفسه سینه و سونوگرافی ریه اصلی ‌ترین روش‌های تصویربرداری برای ارزیابی کووید 19 هستند.

آزمایشات تصویربرداری از قفسه سینه چیست؟

عکسبرداری از ریه با استفاده از سه روش زیر انجام می شود:

1. عکسبرداری با اشعه ایکس (رادیولوژی)

2. سی تی اسکن ریه

3. سونوگرافی ریه

عکسبرداری با اشعه ایکس (رادیولوژی)

رادیوگرافی قفسه سینه اولین روش برای انتخاب تصویر از ریه برای بیماران مشکوک به عفونت کووید-19 است. عکسبرداری از ریه زیرا هم ارزان است و هم به راحتی در دسترس است و به راحتی استفاده می شود. رادیوگرافی قفسه سینه اغلب در بیماری زودرس یا در حالت خفیف انجام می شود.

• از اشعه ایکس (رادیوگرافی) برای ایجاد یک تصویر 2 بعدی از ریه استفاده می گردد که معمولاً در بیمارستان ها، با استفاده از تجهیزات ثابت توسط متخصص رادیوگرافی انجام می شود.

• در اسکن توموگرافی رایانه ای از رایانه برای ادغام تصاویر اشعه ایکسD-2 و تبدیل آن ها به تصویر 3 بعدی استفاده می شود. این تصویربرداری ها به تجهیزات بسیار تخصصی احتیاج دارند و حتما باید توسط متخصص رادیوگرافی در بیمارستان انجام شود.

• در اسکن های اولتراسوند (Ultrasound) از امواج صوتی با فرکانس بالا برای تولید تصویر استفاده می شود. این موارد را می توان در بیمارستان ها یا سایر مراکز درمانی مانند مطب پزشک انجام داد.

سی تی اسکن ریه

سی تی اسکن ریه(CT) قفسه سینه نقش مهمی در تشخیص دقیق تر و کم شدن عوارض ویروس کرونا دارد. فقط باید در نظر داشت سی ‌تی اسکن ریه برای تشخیص اولیه کرونا و بدون تجویز پزشک خطرناک است و ممکن است تا ۴۵ درصد نیز خطا داشته باشد. این تست، فقط وقتی احتمال درگیری زیاد ریه است، باید انجام شود.

در بیماران با کووید-19 معمولاً تیرگی رانشان می دهد، برخی مطالعات گزارش کرده اند که ناهنجاری در سی تی اسکن قفسه سینه معمولاً دو طرفه است، لوب های تحتانی را درگیر می کند. سی تی اسکن ریه یک آزمایش سریع و در دسترس است که حساس ترین آزمایش تصویربرداری برای تشخیص کووید-19 می باشد و میزان حساسیت آن حدود 97% است.

انتخاب CT یا اشعه ایکس در تشخیص اولیه بیمار باید با در نظر گرفتن ویژگی های هر تکنیک و منابع موجود در هر بیمارستان انجام شود. باید در نظر داشت اسکن ریه معمولا در مواردی که شک و تردید نسبت به عکسبرداری ریه وجود دارد انجام می شود.

سونوگرافی ریه

سونوگرافی نیز به دلیل عدم پرتودهی به بیماران، در روند تشخیص و درمان کرونا ویروس نقش دارد. علاوه بر این‌ها، سونوگرافی می‌ تواند ارگان‌ها و سیستم‌ های مختلفی ازجمله قلب، عروق خونی، کلیه‌ها و ... که ممکن است در اثر کووید-19 دچار آسیب شده باشند را ارزیابی کند.

سونوگرافی ریه به عنوان تکنیکی برای تصویربرداری از سطح ریه در دهه ‌های اخیر توسعه یافته است و برای بررسی نارسایی حاد تنفسی ریه توصیه می‌شود. در بخش اورژانس و مراقبت‌های ویژه از سونوگرافی ریه برای تشخیص زودهنگام پنومونی (ذات ‌الریه) استفاده می‌شود.

سونوگرافی ریه یک تکنیک تصویربرداری با حساسیت بالا در تشخیص است که به عنوان یک راه‌ کار تشخیصی جایگزین به جای رادیوگرافی یا سی تی اسکن قفسه سینه به کار می‌رود. این روش معمولا برای کودکان و نوزادان که امکان سی تی اسکن یا رادیو گرافی ریه امکان پذیر نیست انجام می شود.

میزان دقت در تشخیص کرونا از روی عکسبرداری ریه

• منفی کاذب :

یکی از محدودیت های اشعه ایکس ریه و قفسه سینه، مانند PCR میزان منفی کاذب آن است. دلایل احتمالی این موارد عبارتند از:

1. تصویربرداری زود هنگام و عدم وجود بیماری ریوی در زمان ارائه

2. محدودیت های روش اشعه ایکس، به ویژه در سیستم های اشعه ایکس قابل حمل

• مثبت کاذب:

موارد مثبت کاذب در عکسبرداری از ریه و قفسه سینه ممکن است به دلیل عدم برجستگی سینه و موقعیت نامناسب بیمار ایجاد شود، که می تواند منجر به بیرون کشیدن کتف ها و بافت های نرم بر روی زمینه های ریه شود. تست های صحیح ازعکسبرداری ریه نشان می دهد در موارد خفیف یا بیماری در مراحل اولیه شکل ریه تقریبا طبیعی باشد، اما در بیماران با علائم متوسط تا شدید بعید است که یک رادیوگرافی طبیعی از ریه داشته باشند.

جمع بندی

آزمایشات تصویربرداری نقش مهمی در مدیریت بیماران مشکوک یا تایید شده به کووید-19 دارد. آزمایش اولیه عکسبرداری از ریه است. سی تی اسکن ریه (CT) که حساسیت بیشتری دارد، برای عوارض احتمالی و ارائه تشخیص های دقیق تر اختصاص داده می شود.

برخی از پزشکان مانند پزشکان چینی، از CT به عنوان روش تشخیصی اولیه استفاده می کنند. آن ها این روش را با حساسیت بالاتر در مقایسه با اشعه ایکس قفسه سینه یا همان عکسبرداری از ریه می دانند. همچنین احتمال کمتری از جواب منفی کاذب، به ویژه در بیماری در مراحل اولیه وجود دارد. امیدواریم این مطلب برای شما مفید واقع شده باشد.