در اواخر ژانویه 2020 هنگامی که ویروس کرونا هنوز به اکثر کشورهای دنیا نفوذ نکرده بود، یک مقاله تحقیقاتی در مجله پزشکی لنست منتشر شد که در آن علائم یک گروه از 41 بیمار بستری در ووهان چین بررسی شد.

این مطالعه، هر چند در مقیاس کوچک، به عنوان پرطرفدارترین مورد در سال 2020 تبدیل شد و مهم ‌تر این که تب، سرفه و خستگی را به عنوان نشانه های بارز کووید-19 مشخص کرد. اما این پژوهش یک علامت نادر را نیز در بیماران کرونایی عنوان کرد و آن علامت اسهال بود.

از این مطالعه پزشکان دریافتند که بیماری کرونا بر دستگاه گوارش نیز تأثیر گذار می ‌باشد. ما در این مقاله قصد داریم تا به تأثیر کرونا بر گوارش بپردازیم و تمامی زوایای پنهان این بیماری بر سیستم گوارشی انسان را بررسی کنیم.

علائم رایج کرونا چیست؟

علائم رایج در بیماری کرونا تب، سرفه خشک و خستگی است. علائم دیگر که کمتر رایج است و ممکن است برخی از بیماران را تحت تاثیر قرار دهد شامل از دست دادن طعم یا بو، درد، سردرد، گلودرد، احتقان بینی، قرمزی چشم، اسهال یا بثورات پوستی می ‌باشد.

آیا مشکلات دستگاه گوارش نشانه بیماری کروناست؟

براساس این مطالعه، تنها سه درصد از بیماران یعنی فقط یکی از 41 نفرمورد اسهال را گزارش کردند در حالی که در 98 درصد آن ها تب را گزارش کردند. دستورالعمل های بهداشتی که توسط سازمان بهداشت جهانی در اوایل همه گیری کرونا منتشر شده بود، مبنی براین بود که اگر کسی مشکوک که به کووید -19 است اما برای مثال فقط اسهال دارد و تب ندارد، از انجام آزمایش او خودداری می کند.

از آن زمان این پروتکل ها تجدید نظر شده اند و از ژوئن 2020، اسهال، تهوع و استفراغ که در مجموع از علائم گوارشی نامیده می شود، به لیست علائم اولیه بیماری کرونا اضافه شد.

علائم رایج در بیماری کرونا بر روی سیستم گوارش

- از دست دادن اشتها یا بی اشتهایی

- درد یا اسهال در قسمت فوقانی شکم یا اپیگاستریک (ناحیه زیر دنده ها)

- خونریزی دستگاه گوارش

ویروس کرونا چگونه بر دستگاه گوارش تأثیر می‌ گذارد؟

در تصور رایج، کووید -19 به عنوان یک بیماری تنفسی در نظر گرفته می شود، در حالی که اثرات این ویروس بر سیستم گوارشی و روده نادیده گرفته می شود. ویروس کرونا نه تنها قابل تنفس، بلکه قابل بلع است. دستگاه گوارش را به عنوان یک لوله کشیده با دو نقطه ورودی و خارجی، دهان و مقعد در نظر بگیرید مری، معده و روده بین آن ها قرار گرفته است.

اگر ویروس بتواند وارد دهان شما شود، می تواند بزاق را آلوده کند که مخاط و تنفس به عنوان یک وسیله حمل و نقل، به آن اجازه می دهد تا در عمق روده حرکت کند. تعداد زیاد گیرنده های روده نه تنها برای ویروس، بلکه برای سایر بیماری های میکروبی، مانند بیماری التهابی روده و ذات الریه، مکان مناسبی برای رشد و تکثیرمی‌ باشد.

مدت زمان عوارض ویروس کرونا بر سیستم گوارشی چقدر است؟

براساس مطالعات انجام گرفته عفونت روده ناشی از بیماری کرونا مدت زمان باقی ماندن این ویروس در بدن را افزایش می‌ دهد. معمولاٌ کسانی که دچار عوارض گوارشی ناشی از کرونا هستند، ممکن است بین هفت تا نه روز بیشتر از موارد تنفسی طول بکشد تا از بین برود.

تأثیرات طولانی مدت بیماری کرونا بر دستگاه گوارش چیست؟

ویروس کرونا ممکن است بیماران را دچار اختلالات دستگاه گوارش کند که آن را "اختلال تحریک پس از عفونت" می نامند. در اختلال تحریک پس از عفونت، عفونت از بین رفته است اما همچنان درد در دستگاه گوارش وجود دارد. ویروس کرونا می تواند باعث بی نظمی در عملکرد روده ها شود که می تواند مشکلاتی مانند نفخ زیاد، اسهال، درد شدید معده را ایجاد کند.

درمان دردهای سیستم گوارش ناشی از کرونا چیست؟

اگر بر اثر بیماری کرونا دچار علائم گوارشی مانند اسهال شدید، اولین راه برای جبران آب از دست رفته از بدن، نوشیدن مایعات فراوان به ویژه آب ساده است. نوشیدنی هایی مانند دوغ بدون گاز به علت دارا بودن نمک، درتأمین املاح از دست رفته بدن بسیار مؤثر می ‌باشد.

در رژیم غذایی بیماری کرونا با علائم گوارشی غذاهایی مانند برنج سفید، نان کم سبوس مانند نان سفید، سیب زمینی پخته، مرغ بدون پوست به صورت آبپز بسیار مناسب می‌ باشد. خوردن میوه هایی مانند موز، سیب، پرتقال و لیمو مفید و مؤثر است.

نوشیدن دمنوش های مختلف مانند چای لیمو، زنجبیل، آویشن و پونه برای التهاب دستگاه گوارش مناسب است. از نوشیدن قهوه، چای و نوشیدنی های کافئین دار به شدت جلوگیری شود زیرا باعث از بین رفتن آب بدن می ‌شود. مصرف لبنیات در این دوران ممنوع و قدغن است زیرا باعث اسپاسم معده می ‌شود. همچنین قند لاکتوز در لبنیات باعث درد معده، نفخ و تهوع در برخی از بیماران می ‌شود.

نکات پایانی

بیماری کرونا با تأثیرگذاری بر سیستم گوارشی باعث از دست دادن اشتها و مشکلات گوارشی مختلفی می‌ شود. بی اشتهایی یا از دست دادن اشتها در مدت بیماری کرونا باعث عملکرد پایین سایتوکاین ‌ها در مغز می ‌شود. بی ‌اشتهایی در طولانی مدت باعث سوء تغذیه می ‌شود که این عارضه می ‌تواند مشکلات جدی را برای بیماران کرونایی پس از بهبودی ایجاد کند.

طبق اطلاعیه های سازمان بهداشت جهانی تا واکسینه شدن افراد در سراسر جهان و ریشه کن شدن بیماری کرونا فاصله زیادی مانده است و برای دورماندن از این بیماری و اثرات جبران ناپذیر آن بر بدن انسان، بهترین راه پیشگیری رعایت پروتکل‌های بهداشتی است. استفاده از ماسک، شستن مداوم دست‌ها و حفظ فاصله فیزیکی از افراد بهترین روش دور ماندن از بیماری کرونا می‌ باشد.

منبع:

https://www.forbes.com/sites/williamhaseltine/2021/04/23/how-covid-19-impacts-the-digestive-system/?sh=42b1cd503e21

https://hive.rochesterregional.org/2020/08/gi-system-covid19