امروزه بیماری کرونا و نام کووید-19 در همه جای جهان شناخته شده است، قدرت انتقال و سرایت این ویروس آن را به یک بیماری پاندمی (همه گیر) تبدیل کرده است. بیماری کرونا از خانواده ویروس سارس می باشد و معمولا این ویروس های عفونی به قسمت دستگاه تنفسی فرد آسیب می رساند.

از این رو سازمان بهداشت جهانی، بیماری کرونا را یک بیماری تنفسی می داند. بیماری کرونا در درجه اول ریه ها را آلوده می کند و در موارد شدید آسیب دیدگی ریه باعث مرگ شخص می شود.

در واقع ریه های انسان مسئول حمل اکسیژن به اندام های داخلی بدن مانند قلب هستند و بدیهی است درگیری ریه و به اصطلاح پزشکان متخصص بیماری کرونا، سفید شدن ریه منجر به قطع اکسیژن رسانی به بدن می شود. در این مقاله قصد داریم تا تأثیر کرونا را بر اکسیژن خون که با کمک ریه به اندام ها منتقل می شود بررسی کنیم.

وظایف ریه ها بر اکسیژن خون

ریه ها وظیفه اکسیژن رسانی به اندام های بدن مانند مغز، کلیه، قلب و ... را دارند. درواقع این اکسیژن رسانی از طریق گلبول های قرمز خون انجام می شود. زمانی که ریه ها درگیر بیماری کرونا می شوند نمی توانند گلبول های قرمز خون که حامل اکسیژن هستند را به اندام ها برسانند و در نتیجه بیمار دچار کمبود اکسیژن می شود و سطح اکسیژن خون پایین می آید و این یکی از موارد خطرناک از تأثیر کرونا بر اکسیژن خون می باشد.

میزان سطح اکسیژن خون

سطح اکسیژن در خون به معنای میزان اکسیژن در جریان خون می باشد و گلبول های قرمز خون وظیفه اکسیژن رسانی را از ریه ها به بقیه اندام های بدن دارند. سطح اکسیژن خون نشان دهنده این است که بدن چگونه اکسیژن را از ریه ها به اندام های بدن منتقل می کند و در نتیجه میزان مناسب اکسیژن خون برای سلامتی انسان بسیار مهم و حیاتی می باشد.

مقدار طبیعی اکسیژن در خون

مقدار اکسیژن طبیعی و نرمال در خون بین 75 تا 100 میلی متر جیوه می باشد. اگر سطح اکسیژن خون کمتر از 60 میلی متر جیوه است، فرد قطعا به اکسیژن نیاز دارد. شاید یکی ازمواردی که از تأثیر کرونا بر اکسیژن خون بتوان بیان کرد، رسیدن سطح پایین اکسیژن فرد بیمار می باشد.

روش اندازه گیری اکسیژن خون

روش اول:

بهترین روش برای اندازه گیری سطح اکسیژن خون آزمایش گاز شریانی یا آزمایش ای بی جی می باشد. برای آزمایش سطح اکسیژن خون، یک نمونه خون از یک سرخرگ که معمولاً در مچ است، گرفته می شود. این روش بسیار دقیق است، اما ممکن است برای شخص کمی دردناک باشد.

روش دوم:

پالس اکسی متر یک کلیپس کوچک است که اغلب روی انگشت قرار می گیرد، اگرچه می تواند روی گوش یا انگشت پا نیز استفاده شود. اکسیژن خون را به طور غیر مستقیم با جذب نور از طریق نبض فرد اندازه گیری می کند.

اگرچه آزمایش پالس اکسی متر آسان تر، سریع تر و دردناک نیست، اما به اندازه آزمایش ای بی جی دقیق نیست، زیرا آزمایش اکسی متر می تواند تحت تأثیر عواملی مانند انگشتان کثیف، نورهای شدید، لاک ناخن و گردش خون ناچیز در اندام ها قرار گیرد.

علائم کمبود اکسیژن خون

سطح اکسیژن پایین خون می تواند منجر به علائم غیر طبیعی در بدن منجر شود مانند:

• تنگی نفس
• سردرد
• بی قراری
• سرگیجه
• تنفس سریع و پی در پی
• درد قفسه سینه
• گیجی
• فشار خون بالا
• عدم تعادل
• اختلالات بینایی
• ضربان قلب سریع

بیماری هایی نیز هستند که می توانند در عوامل فوق ناشی از تأثیر کرونا بر اکسیژن خون موثر باشد، از جمله:

• آسم
• بیماری های قلبی، از جمله بیماری مادرزادی قلب
• فشار خون بالا
• کم خونی
• بیماری انسدادی مزمن ریوی
• سندرم تنفسی حاد
• ذات الریه
• انسداد شریان در ریه، به عنوان مثال، به دلیل لخته شدن خون
• فیبروز یا زخم ریوی و آسیب به ریه ها
• وجود هوا یا گاز در قفسه سینه که باعث آسیب ریه ها می شود
• مایعات اضافی در ریه ها
• داروهای خاص، از جمله برخی مواد مخدر و مسکن

عواقب کمبود اکسیژن خون

زمانی که ریه ها نتوانند وظیفه اکسیژن رسانی به اندام ها را انجام بدهند، سطح اکسیژن بیمار پایین می آید. هنگامی که سطح اکسیژن به دلیل بیماری کرونا پایین است، سلول های بدن اکسیژن کافی ندارند تا عملکرد طبیعی خود را انجام دهند. بنابراین، اگر سطح اکسیژن برای مدت طولانی کم باشد، سلول ها دیگر خوب کار نمی کنند و در نتیجه، آن ها کاملاً متوقف می شوند و سلول ها در واقع از بین می روند.

بنابراین، عملکرد ضعیف و یا به طور کلی عمل نکردن اندام ها مانند مغز، قلب، کلیه و... می تواند منجر به مرگ فرد شود. پس در می یابیم تأثیر کرونا برروی اکسیژن خون و کمبود اکسیژن بربدن، براثر آسیب ریه ها می باشد.

درمان سطح اکسیژن پایین در کرونا

زمانی که اکسیژن خون بیمار از حد نرمال خود پایین تر رفت، بنا به توصیه پزشک متخصص ملزم به دریافت اکسیژن مکمل می باشد. این کار را می توان در خانه انجام داد و به آن اکسیژن درمانی در منزل می گویند. کپسول های اکسیژن معمولا برخی از آن ها دارو محسوب می ‌شوند و به نسخه پزشک نیاز دارند.

نکات پایانی

با گذشت دوسال از همه گیری بیماری کرونا، هنوز محققان نتوانسته اند درمان قطعی برای این بیماری پیدا کنند. همچنین میزان آسیب از این بیماری با این که در افراد مسن و بیمارانی با نقص سیستم ایمنی بیشتر است اما با این حال افراد جوان و سالمی نیز هستند که نتوانسته اند از عوارض جبران ناپذیر این بیماری در امان باشند.

تأثیر کرونا براکسیژن خون یکی از مواردی است که ممکن است با خطرات زیادی برای بیماران همراه باشد. خطراتی که شاید با هیچ دستگاه کپسول اکسیژنی نتوان مداوا کرد. طبق اطلاعیه های سازمان بهداشت جهانی، بهترین راه دورماندن از این بیماری حفظ پروتکل های بهداشتی و رعایت نکات بهداشتی مانند شستن دست ها، استفاده از ماسک، اجتناب از دورهمی ها، دوری از تجمع و به کاربردن مواد ضد عفونی می باشد. امید است با رعایت این نکات بتوانیم به حفظ سلامتی خود و اطرافیانمان کمک کنیم. به امید جهانی سالم و پر از سلامتی